?ukaszenko to nie genera? Franco

Rosji zale?y na utrzymaniu si? ?ukaszenki?

- Tak, ale s?abego. Bo obecnie ?ukaszenko jest w miar? silny i broni swojej niezale?no?ci, a przy tym, na szcz??cie, suwerenno?ci Bia?orusi. Jednak wcale nie chodzi mu o to, ?eby Bia?oru? by?a demokratycznym, niezale?nym, europejskim pa?stwem, ale jego placem, z którego, je?eli Putin si? zgodzi, mo?e wskoczy? w rosyjsk? polityk?. ?ukaszenko to posta? bardzo popularna w rosyjskim narodzie, w?ród rosyjskich gubernatorów i genera?ów ma naprawd? szanse. Tym mo?na t?umaczy? jego uporczywe, wr?cz nami?tne wyniszczanie bia?oruskiego j?zyka, to?samo?ci i tradycji. Ma wi?ksze poparcie obywateli rosyjskich ni? bia?oruskich.

Jak spo?ecze?stwo bia?oruskie zareaguje na kryzys gospodarczy?

- Wszyscy pami?tamy, kiedy sto tysi?cy robotników wysz?o na ulice Mi?ska. Nie?li flag? bia?o-czerwono-bia??. Trzeciego dnia do swoich ??da? dodali te? postulaty polityczne. Pami?tam, jak to by?o, bo sam je pisa?em, cho? z inicjatywy protestuj?cych. Wiosn? tego roku ludzie na placu mieli motywacj? ideow?. Wyszli opowiedzie? si? za wolno?ci?, za niepodleg?o?ci? i za normalno?ci? na Bia?orusi. Je?eli do tego protestu, który mam nadziej? nie wygas?, ale ci?gle jest w duszach, dojd? argumenty ekonomiczne, to powstaje realna szansa na zmiany. Ale jest to te? zagro?enie, bo os?abienie gospodarcze Bia?orusi mo?e spowodowa? dalsze uzale?nienie od Rosji. Moskwa mo?e to wykorzysta? i posadzi? u steru Bia?orusi kolejnego ?ukaszenk?, jeszcze bardziej uleg?ego. To by?oby niedobrze. Dlatego si?y demokratyczne musz? by? teraz naprawd? zjednoczone i przygotowane do wydarze?. Musimy nie tylko przesy?a? do ludzi wiadomo??, ?e czeka nas kryzys, ale te? zadawa? winowajcy pytanie: I jak zamierzasz z tego wybrn??”?

Co ?ukaszenko odpowie?

- Nie wiem. S?ysz?, ?e stawia kolejne ultimatum Rosji w stylu: To my jeste?my jedynym narodem, który jest gotów umiera? za Rosj?, ale je?eli podniesiecie nam ceny energii, to zerwiemy wszystkie stosunki”, itd.

?ukaszenko mo?e si? zdecydowa? na zerwanie z Rosj??

- Ale? sk?d, on jest zwi?zany z ni? tysi?cem nici. On gra, mówi, ?e broni niepodleg?o?ci kraju, ale tak naprawd? broni swego ty?ka. ?ukaszenko nie jest genera?em Franco, bli?ej mu do Smirnowa. Nies?usznie mówi? ci, którzy oskar?aj? go o nacjonalizm. On nie jest ?adnym nacjonalist?, on broni swoich interesów.

Jakie s? warianty zachowania wobec Rosji?

- Najm?drzejszym posuni?ciem ze strony ?ukaszenki by?aby zgoda na uk?ad z s?siadami i przyj?cie wspólnego stanowiska w sprawie bezpiecze?stwa energetycznego, czyli powrót do idei po?udnikowego ruroci?gu. Chodzi o koordynacj? ba?tycko-czarnomorsko-kaspijsk?, s?owem: dywersyfikacj? dostaw. Nie ma innej szansy. Przy wsparciu innych krajów mo?na te? negocjowa? z Rosj? ceny. Ale wej?cie w tak? wspó?prac? wymaga ust?pstw politycznych. Trzeba by wypu?ci? wi??niów politycznych, zmieni? kodeks wyborczy, inaczej traktowa? opozycj? itd.

?ukaszenko na to nie pójdzie.

- Ale musi powa?nie my?le?, bo ma teraz naprawd? problem. Pewnie b?dzie kontynuowa? konserwatywnie to, co robi? do tej pory, b?dzie gra? na uczuciach braterstwa mi?dzy nami a Rosjanami i mo?e doprowadzi? do faktycznego, g??bokiego uzale?nienia Bia?orusi. Cho? Rosji nie zale?y na tym, by Bia?oru? straci?a niepodleg?o?? formalnie, prawnie, bo to wywo?a konflikty z przyjacielem Chirakiem i innymi, a tego Putin nie chce. Mo?e doj?? natomiast do ujednolicenia monetarnego, wojskowego itd. Wtedy na pewno dosz?oby do wybuchów antyrosyjskich nastrojów. Bo jednak obywatelski naród bia?oruski jest faktem i pog??bienie zale?no?ci od Rosji nie by?oby spokojnie przyjmowane przez bia?oruskie spo?ecze?stwo. Zdecydowana wi?kszo?? ludzi, którzy wychodzili na ulice od 1996 do 2006 roku, robi?a to pod has?ami wolno?ci i niepodleg?o?ci.

Czy opozycja jest teraz zjednoczona?

– Zawsze po wyborach nast?puje okres przemy?le?, zastanawiania si? co dalej i jest oczywi?cie dyskusja, s? ró?ne pomys?y, ale wszystkie instytucje stworzone przez nas przed wyborami kontynuuj? swoj? dzia?alno??.

Czy tegoroczna wiosna na Bia?orusi przysporzy?a opozycji zwolenników?

– Bez w?tpienia. I to przewa?nie m?odych. Mówi?, ?e nasza siedziba Bia?oruskiego Frontu Ludowego – na razie jeszcze nas nie wyrzucono – za krótko jest otwarta. Siedz?, czytaj?, lataj? po Internecie, szykuj? akcje uliczne. Po wyborach pojawi?y si? u nas tysi?ce m?odych, zaanga?owanych ludzi.

Dzi?kuj? za rozmow?